Bezpieczeństwo
Fałszywy SMS o dopłacie do paczki albo telefon „z banku” może wyglądać wiarygodnie i wywołać niepokój. Sprawdź, jak rozpoznać próbę oszustwa, gdzie ją zgłosić i co zrobić, jeśli link został już otwarty lub dane trafiły na fałszywą stronę.
W skrócie
Oszuści piszą lub dzwonią, podszywając się pod kuriera, dostawcę prądu, urząd, bank, policję albo znajomego. Oszustwa SMS i telefoniczne mają skłonić Cię do otwarcia linku, podania danych lub kodów, zainstalowania aplikacji albo przelania pieniędzy. Pretekst bywa różny, ale prośba o takie działanie powinna wzbudzić Twoją czujność.
Podejrzewasz fałszywy SMS? Nie odpowiadaj i nie otwieraj linku. Uruchom oficjalną aplikację lub samodzielnie wpisz znany Ci oficjalny adres strony. InPost radzi sprawdzić podejrzaną wiadomość „u źródła”, czyli w firmie, od której rzekomo pochodzi.
W 2026 r. CERT Polska ostrzegał między innymi przed takimi kampaniami:
BLIK opisuje scenariusz, w którym oszust przejmuje konto znajomego, np. na Facebooku, i prosi w jego imieniu o kod BLIK. Tak może zacząć się oszustwo na BLIKA. Kod oznacza dostęp do pieniędzy: nie przekazuj go i nie zatwierdzaj operacji „na odległość”. Zanim cokolwiek wyślesz, zadzwoń do tej osoby na znany Ci wcześniej numer i sprawdź, z kim rozmawiasz.
Uważaj też podczas sprzedaży na OLX i innych platformach. Prawdziwy pracownik OLX ani banku nie prosi o otwarcie linku, żeby „odebrać wpłatę”, ani o kod BLIK lub kod z SMS-a. Rozmowę o transakcji prowadź na czacie OLX.
Ekran może pokazywać prawdziwy numer lub nazwę banku, choć dzwoni oszust. Jak ostrzegają CBZC i FinCERT, przy oszustwie na pracownika banku dzwoniący prosi o login i hasło, kody BLIK, dane karty lub instalację aplikacji dającej zdalny dostęp. Podobnie działa oszustwo na policjanta: policja nie żąda pieniędzy ani kodów BLIK, a polecenie przelewu na „bezpieczny rachunek techniczny” oznacza próbę oszustwa.
Ustawa z 2023 r. zobowiązuje operatorów do blokowania SMS-ów zgodnych ze wzorcami fałszywych wiadomości przygotowanymi przez CSIRT NASK oraz do blokowania połączeń ze sfałszowanym numerem albo ukrywania tego numeru. Filtry nie wychwytują wszystkiego, więc znajomy numer na ekranie nadal niczego nie dowodzi. Jeśli masz wątpliwości, rozłącz się i samodzielnie zadzwoń do banku na numer z jego aplikacji, karty lub oficjalnej strony. Bank nie prosi przez telefon o hasła ani kody dostępu.
Według CERT Polska samo otwarcie podejrzanego linku zwykle nie infekuje telefonu; zagrożenie zaczyna się przy podawaniu danych.
Możesz też zgłosić stronę phishingową do Seawall. Po potwierdzeniu zgłoszenia Seawall aktualizuje filtr dla wszystkich użytkowników.
Seawall nie czyta SMS-ów, e-maili ani rozmów. Ochrona przed phishingiem działa przy otwieraniu linku: na urządzeniu z ustawioną usługą znane strony phishingowe i strony oszustów są blokowane w każdej przeglądarce i aplikacji. Seawall blokuje też adresy różniące się od prawdziwych jedną literą, a opcjonalnie domeny zarejestrowane mniej niż 30 dni temu, często używane przez oszustów.
Żaden filtr nie zastąpi Twojej ostrożności. Nowe fałszywe strony pojawiają się codziennie, a podczas rozmowy telefonicznej najważniejsza jest samodzielna weryfikacja rozmówcy. Zachowaj opisane wyżej nawyki także wtedy, gdy korzystasz z ochrony.
Phishing zwykle dociera e-mailem, smishing przez SMS, a vishing przez telefon. Cel jest ten sam: wyłudzenie danych lub pieniędzy za pomocą fałszywej strony albo prośby oszusta.
Według CERT Polska samo otwarcie linku zwykle nie infekuje telefonu. Zagrożenie zaczyna się przy wpisywaniu danych, kodów lub danych karty na stronie. Zamknij ją i przekaż SMS na 8080.
Nie – ZBP przypomina, że pracownicy banku nie proszą telefonicznie o hasła ani kody dostępu. Kodu BLIK nie przekazuj nikomu. Rozłącz się i samodzielnie zadzwoń do banku na jego oficjalny numer.
Transakcję nieautoryzowaną, czyli wykonaną bez Twojej zgody (np. przelew środków przez oszusta na inny rachunek), zgłoś bankowi od razu, najpóźniej w ciągu 13 miesięcy od obciążenia: zwrot powinien nastąpić do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu, chyba że bank ma udokumentowane podstawy podejrzenia oszustwa klienta i zawiadomi organy ścigania. Według Rzecznika Finansowego bank może później żądać zwrotu pieniędzy, jeśli wykaże rażące niedbalstwo klienta. W każdym przypadku pilnie skontaktuj się z bankiem.
Przekaż całą wiadomość w oryginalnej postaci na numer 8080 – w Polsce jest to bezpłatne. Podejrzane strony zgłoś przez incydent.cert.pl. Jeśli doszło do utraty pieniędzy, pilnie skontaktuj się z bankiem i zgłoś sprawę policji.
Nie, Seawall nie czyta SMS-ów ani rozmów. Blokuje znane strony phishingowe i strony oszustów, więc strona pod linkiem może się nie otworzyć. Nowe strony pojawiają się codziennie – jeśli trafisz na taką, której Seawall nie blokuje, zgłoś ją do nas.
Jak sprawdzić, czy strona jest bezpieczna? Zanim zapłacisz lub podasz dane, przyjrzyj się adresowi, sprawdź sprzedawcę i oceń sposób płatności. Sama kłódka przy adresie ani profesjonalny wygląd sklepu nie potwierdzają jego uczciwości.
Jak wyłączyć reklamy w telefonie? Reklamy mają różne źródła i każde wymaga innego działania: zacznij od ustawienia „Prywatny DNS”, a potem sprawdź aplikacje i powiadomienia ze stron.
Seawall blokuje większość reklam i elementów śledzących w aplikacjach, przeglądarkach i na telewizorach Smart TV. Nie musisz instalować żadnej aplikacji.