Bezpieczeństwo
Jak sprawdzić, czy strona jest bezpieczna? Zanim zapłacisz lub podasz dane, przyjrzyj się adresowi, sprawdź sprzedawcę i oceń sposób płatności. Sama kłódka przy adresie ani profesjonalny wygląd sklepu nie potwierdzają jego uczciwości.
W skrócie
Fałszywy sklep albo fałszywa strona banku czy firmy kurierskiej mogą wyglądać niemal tak samo jak oryginał. Jak ostrzega CSIRT NASK, oszuści kopiują wygląd znanych marek. Jeśli zastanawiasz się, jak sprawdzić, czy strona jest prawdziwa, zacznij od adresu, nie od logo. Oszustwa internetowe często wykorzystują pośpiech, a fałszywe sklepy internetowe kuszą wyjątkową okazją. Przed płatnością, logowaniem lub podaniem danych karty poświęć kilka minut na weryfikację. Poniżej pokazujemy, jak sprawdzić, czy strona jest bezpieczna, krok po kroku.
CERT Polska (CSIRT NASK) radzi patrzeć na domenę w pasku adresu i porównać ją z prawdziwym adresem marki. Znajoma nazwa na początku nie wystarczy: w adresie „https://inpost.pl.example.com/doplata” właściwą domeną jest „example.com”, nie InPost. Liczy się końcowa część nazwy tuż przed pierwszym „/” po „https://”. Uważaj też na typosquatting, czyli rejestrowanie adresu różniącego się od znanego jedną literą. UOKiK zaleca ostrożność przy nietypowych końcówkach, takich jak .xyz, .lol czy .top. Z kolei ECC Polska przypomina, że końcówka .pl nie oznacza rejestracji sklepu w Polsce.
Co to jest HTTPS? To sposób łączenia się ze stroną z użyciem szyfrowania. Kłódka i „https” oznaczają, że połączenie jest szyfrowane, ale nie potwierdzają uczciwości sklepu – podkreśla CERT Polska. Certyfikat dla własnej domeny może uzyskać także oszust. Szyfrowanie nie odpowiada więc na pytanie, komu przekazujesz dane i czy zamówiony towar do Ciebie dotrze.
Czym innym jest ostrzeżenie przeglądarki. Gdy Chrome pokazuje „Połączenie nie jest prywatne”, sygnalizuje problem z połączeniem lub certyfikatem. Czerwony komunikat „Niebezpieczna strona” ostrzega przed samą witryną. Nie przechodź dalej; przy ostrzeżeniu o niebezpiecznej stronie wybierz „Wróć do bezpieczeństwa”.
Link w SMS-ie, e-mailu lub komunikatorze może prowadzić do fałszywej strony z adresem tylko nieznacznie różniącym się od prawdziwego. Sprawdzanie linków zacznij od tego, dokąd prowadzą – nie otwieraj od razu strony. W razie wątpliwości uruchom oficjalną aplikację lub samodzielnie wpisz znany Ci oficjalny adres.
Na komputerze najedź kursorem na link bez klikania. Jego rzeczywisty adres pojawi się w rogu przeglądarki. Na telefonie naciśnij i przytrzymaj link, aby zobaczyć adres bez otwierania strony. Porównaj całą domenę, nie tylko znajomą nazwę na początku.
Seawall blokuje phishing i strony oszustów na urządzeniach, na których działa ochrona. Znane fałszywe strony banków, sklepów i logowania są blokowane w każdej przeglądarce i aplikacji. Ochrona obejmuje też adresy naśladujące prawdziwe strony przez zmianę jednej litery. Opcjonalnie możesz blokować domeny zarejestrowane mniej niż 30 dni temu, po które często sięgają oszuści.
Żaden filtr nie zastąpi samodzielnego sprawdzenia strony. Nowe fałszywe witryny pojawiają się codziennie. Zachowaj opisane wyżej nawyki, szczególnie przed płatnością lub podaniem danych.
Niekoniecznie. Jak przypomina CERT Polska, kłódka oznacza tylko szyfrowanie połączenia. Nie potwierdza, kto prowadzi stronę ani czy sprzedawca jest uczciwy.
Sprawdź dane sprzedawcy w CEIDG lub KRS, przeczytaj regulamin i przyjrzyj się metodom płatności. Poszukaj też opinii poza sklepem. Jeden niepokojący sygnał nie przesądza o oszustwie, ale kilka naraz to mocne ostrzeżenie.
Nie, końcówka .pl nie oznacza, że sklep jest zarejestrowany w Polsce – przypomina ECC Polska. Sprawdź nazwę firmy, adres siedziby i dane w odpowiednim rejestrze.
Tak, jeśli kupujesz od firmy: ustawa o prawach konsumenta przewiduje co do zasady odstąpienie od umowy zawartej przez internet w ciągu 14 dni bez podania przyczyny; przy towarach termin biegnie od ich otrzymania. Zwykle ponosisz tylko bezpośredni koszt odesłania towaru. Fałszywy sklep nie uszanuje tego prawa, dlatego sprawdź go przed płatnością.
Sprawdzaj adres, dane firmy i opinie poza sklepem, a unikaj przelewów ekspresowych na prywatne konta. Płatność kartą daje możliwość skorzystania z procedury reklamacyjnej w banku, choć nie zapewnia zwrotu pieniędzy. Jeśli masz wątpliwości, nie płać.
Nie, żaden filtr nie blokuje ich wszystkich, bo nowe pojawiają się codziennie. Seawall blokuje znane strony phishingowe i strony oszustów oraz adresy naśladujące prawdziwe witryny. Jeśli trafisz na stronę, której ochrona nie blokuje, zgłoś ją zespołowi Seawall.
Fałszywy SMS o dopłacie do paczki albo telefon „z banku” może wyglądać wiarygodnie i wywołać niepokój. Sprawdź, jak rozpoznać próbę oszustwa, gdzie ją zgłosić i co zrobić, jeśli link został już otwarty lub dane trafiły na fałszywą stronę.
Jak wyłączyć reklamy w telefonie? Reklamy mają różne źródła i każde wymaga innego działania: zacznij od ustawienia „Prywatny DNS”, a potem sprawdź aplikacje i powiadomienia ze stron.
Seawall blokuje większość reklam i elementów śledzących w aplikacjach, przeglądarkach i na telewizorach Smart TV. Nie musisz instalować żadnej aplikacji.