Wirus na telefonie: jak to sprawdzić, jak go usunąć i czy potrzebny jest antywirus

Jeśli zastanawiasz się, jak sprawdzić, czy telefon ma wirusa, zacznij od źródła ostrzeżenia. Na Androidzie działa wbudowany i domyślnie włączony Google Play Protect, który może ostrzegać przed szkodliwymi aplikacjami. Alarm na stronie internetowej to jeszcze nie wirus w telefonie. Apple ostrzega, że wyskakujące okienka informujące o wirusach na urządzeniu to zwykle oszukańcze reklamy. Mają nakłonić Cię do pobrania szkodliwego oprogramowania albo przekazania oszustowi danych osobowych lub pieniędzy.

Fałszywe ostrzeżenia o wirusie: jak je rozpoznać

• Pojawia się podczas przeglądania stron. Wyskakujące okienko lub nowa karta informuje, że telefon jest zainfekowany albo zhakowany. Nazwa Apple lub Google w komunikacie nie potwierdza jego wiarygodności – reklama może podszywać się pod zaufaną firmę.
• Żąda natychmiastowego działania. Ostrzeżenie namawia do naciśnięcia przycisku, zainstalowania aplikacji „czyszczącej” lub antywirusa albo zadzwonienia pod wskazany numer. Nie wykonuj tych poleceń.
• Wraca jako powiadomienie. Witryna, która ma zgodę na wysyłanie powiadomień, może przesyłać kolejne alarmy także po zamknięciu jej karty. Chrome ostrzega przed częścią powiadomień wprowadzających w błąd lub będących spamem.
• Trafia do kalendarza na iPhonie. Niechciane wydarzenia mogą pochodzić z kalendarza zasubskrybowanego przez pomyłkę. Sam wpis w kalendarzu nie świadczy o tym, że telefon jest zainfekowany.

„Jak sprawdzić, czy telefon jest zhakowany?” – sam alarm w przeglądarce nie daje na to odpowiedzi. Apple ostrzega też, że niektóre reklamy mają fałszywe przyciski zamykania. Dlatego nie naciskaj niczego wewnątrz podejrzanego okienka, nawet przycisku wyglądającego jak krzyżyk.

„Twój telefon został zhakowany”: co zrobić

1. Nie reaguj na polecenia. Nie naciskaj ostrzeżenia, nie dzwoń pod podany numer i nie instaluj proponowanej aplikacji. Nie podawaj też danych, o które prosi strona.
2. Zamknij kartę przeglądarki. Zamknij całą kartę, zamiast szukać przycisku w reklamie. W Safari możesz również wpisać inny adres lub wyszukiwane hasło w pasku adresu.
3. Zabezpiecz podane dane. Jeśli na podejrzanej stronie zostało wpisane hasło, od razu zmień je w odpowiedniej usłudze. Jeśli zostały podane dane karty płatniczej, skontaktuj się ze swoim bankiem.
4. Sprawdź, czy ostrzeżenia wracają. Jeśli nadal się pojawiają, uporządkuj telefon według instrukcji poniżej. Na Androidzie sprawdź aplikacje i powiadomienia, a na iPhonie także kalendarze oraz profile.

Jak usunąć wirusa z telefonu z Androidem

Według Google na niechciane oprogramowanie mogą wskazywać reklamy i nowe karty, które nie znikają, samoczynne zmiany strony startowej lub wyszukiwarki oraz przekierowania na nieznane strony i reklamy. Na tej liście są także alarmy o wirusie lub zainfekowanym urządzeniu, choć sam alarm może być oszustwem. Jeśli chcesz wiedzieć, jak pozbyć się wirusa z telefonu, sprawdź, czy za objawami stoi niedawno pobrana aplikacja.

1. Uruchom telefon w trybie awaryjnym. Naciśnij i przytrzymaj przycisk zasilania, następnie kliknij i przytrzymaj „Wyłącz” oraz potwierdź. U dołu ekranu pojawi się napis „Tryb awaryjny”. Google zaznacza, że sposób uruchamiania tego trybu zależy od telefonu, więc na Twoim urządzeniu może wyglądać inaczej.
2. Usuwaj ostatnio pobrane aplikacje pojedynczo. Po usunięciu każdej z nich uruchom telefon ponownie w zwykłym trybie i sprawdź, czy problem ustąpił. Dzięki temu ustalisz, która aplikacja mogła odpowiadać za niechciane zachowanie.
3. Sprawdź Google Play Protect. W aplikacji „Sklep Google Play” kliknij swoje zdjęcie profilowe, a następnie wybierz „Play Protect › Ustawienia”. Włącz „Skanuj aplikacje za pomocą Play Protect”, jeśli ta opcja jest wyłączona.

Jeśli ostrzeżenia przychodzą jako powiadomienia Chrome, odbierz tej witrynie zgodę na ich wysyłanie. Otwórz ją, kliknij ikonę po lewej stronie adresu i wybierz „Uprawnienia › Powiadomienia”, a następnie wyłącz powiadomienia. Aby wyłączyć je dla wszystkich witryn, otwórz ustawienia Chrome i przejdź poniższą ścieżką:

Wirus na iPhone: czy to możliwe?

Apple uruchamia każdą aplikację zewnętrznego dostawcy w odizolowanym środowisku. Ma ono zapobiegać odczytywaniu i zmienianiu danych innych aplikacji oraz wprowadzaniu zmian w urządzeniu. To, co wygląda jak wirus na iPhonie, może być wyskakującym okienkiem w Safari albo spamem w aplikacji Kalendarz. Aby uporządkować telefon:

1. Wyczyść dane Safari. Otwórz „Ustawienia › Aplikacje › Safari” i stuknij „Wymaż historię i dane witryn”.
2. Włącz zabezpieczenia przeglądarki. Na tym samym ekranie pozostaw włączone „Blokuj okna wyskakujące” oraz „Alerty o fałszywych witrynach”.
3. Usuń spam z kalendarza. W aplikacji Kalendarz stuknij niechciane wydarzenie i wybierz „Usuń wydarzenie” albo – dla wydarzenia od nieznanego kontaktu – „Zgłoś jako niechciane”. Jeśli pochodzi z subskrybowanego kalendarza, stuknij „Kalendarze”, następnie przycisk informacji obok tego kalendarza i „Anuluj subskrypcję”.
4. Sprawdź profile konfiguracji. Otwórz „Ustawienia › Ogólne › VPN i urządzenia zarządzane”. Usuń profil, którego nie rozpoznajesz, przyciskiem „Usuń profil”. Jeśli korzystasz z Seawall, zachowaj profil Seawall.
5. Zaktualizuj system. Zainstaluj najnowszą dostępną aktualizację iOS.

Czy potrzebny jest antywirus na telefon?

Na Androidzie działa wbudowany i domyślnie włączony Google Play Protect. Sprawdza aplikacje ze sklepu przed pobraniem oraz szuka w telefonie potencjalnie szkodliwych aplikacji z innych źródeł. Ostrzega o zagrożeniach i może wyłączyć lub usunąć szkodliwą aplikację. Pobieraj aplikacje ze Sklepu Google Play, a na iPhonie z App Store – Apple wskazuje ten sklep jako najbezpieczniejsze miejsce ich pobierania.

Nie instaluj aplikacji „czyszczącej” ani antywirusa tylko dlatego, że nakazuje to wyskakujące okienko. Właśnie do takiego działania próbują skłonić Cię fałszywe ostrzeżenia. Najpierw zamknij stronę i sprawdź zabezpieczenia dostępne w telefonie.

Jak chroni filtr DNS

Fałszywe ostrzeżenia o wirusach to zwykle reklamy lub strony oszustów. Filtr DNS, taki jak Seawall, sprawdza każdy adres, o który pyta telefon, na listach reklam, elementów śledzących, złośliwego oprogramowania i oszustw. Blokuje zapytania do znanych adresów z tych list w każdej przeglądarce i aplikacji. Nie skanuje jednak ani nie usuwa aplikacji, więc pozostaw włączony Play Protect i aktualizuj telefon. Na Androidzie Seawall działa przez „Prywatny DNS” – zobacz instrukcję dla Androida. Na iPhonie korzysta z profilu Seawall – sprawdź instrukcję dla iPhone’a i iPada.